UMBRA
Umbra to jednoaktowa mikroopera multimedialna na sopran i fortepian z elektroniką i video. Rdzeniem utworu jest strumień świadomości działający w trzech reżimach, gdzie id, ego i superego uruchamiają odmienne logiki reagowania tej samej osoby.
Ten układ produkuje wewnętrzny zamęt i miotanie – pragnienie, korekta, nakaz; impuls, autoobrona, osąd – bez stabilnego punktu nadrzędnego, który mógłby to uporządkować.
Tytułowa umbra (łac. cień) oznacza w optyce strefę pełnego cienia: wynik relacji trzech elementów – źródła światła, ciała zasłaniającego oraz pola odbioru (ekranu/obserwatora). Umbra nie jest nastrojem „ciemności”, tylko precyzyjną strukturą odcięcia: miejsce, z którego źródło przestaje być widoczne w całości. Ta triada staje się w utworze modelem psychiki: impuls jako źródło, normatywny filtr jako zasłona i świadomość jako ekran, na którym pojawiają się projekcje. W tym sensie „umbra” jest również metaforą jungowskiego cienia – treści, które pozostają poza wglądem, układ je domyka i wypycha w strefę pełnego zacienienia, skąd nadal oddziałują.
Utwór powstał podczas pandemii i został prawykonany w czasie lockdownu, bez publiczności. Jest lamentem i zapisem stanu psychicznego obcującego z bezwzględnością prawa przyczyn–skutków: bez obietnicy ulgi, czy pocieszenia narracją. Rejestruje nacisk świata w momencie kryzysu – klimatycznego, cywilizacyjnego, epidemiologicznego – jako doświadczenie percepcyjne i egzystencjalne, które przenosi się na aparat myślenia.
Scena zorganizowana jest jako układ projekcyjny. Bohaterka znajduje się w otoczeniu trzech ekranów – „hologramów” samej siebie – które multiplikują perspektywy i ujawniają, jak jedna osoba może generować sprzeczne odpowiedzi na to samo zdarzenie. Strumień świadomości jest tu cięty i składany jakby hoketowo: trzy instancje przechwytują ster w krótkich odcinkach czasu, przez co ta sama myśl wraca w niezgodnych wersjach.
Program:
Anna Jędrzejewska, Agata Dyczko Umbra
*prawykonanie
Wystąpią:
Aleksandra Klimczak sopran i przetworzenia elektroniczne
Anna Jędrzejewska fortepian i elektronika
Laura Adel projekcje wideo
Agata Dyczko reżyseria
Wojciech Stanisław Skowronek libretto
Realizacja:
produkcja: Wojciech Błażejczyk
identyfikacja wizualna: Aleksandra Ołdak
reżyseria dźwięku: Wojciech Błażejczyk
Przestrzeń Muzyki Współczesnej Hashtag Lab współfinansuje Miasto Stołeczne Warszawa.
Patronem medialnym Przestrzeni Muzyki Współczesnej Hashtag Lab jest POLMIC.PL. i Dwójka Polskie Radio.